ทำไมการวัดค่า pH ถึงสำคัญ?

pH (Potential of Hydrogen)

           ค่า pH หรือ วัดความเป็นกรด–ด่าง เป็นหนึ่งในค่าพื้นฐานที่สำคัญมากในการควบคุมคุณภาพน้ำและกระบวนการผลิต เพราะค่า pH สามารถส่งผลต่อ ประสิทธิภาพของกระบวนการผลิต คุณภาพของผลิตภัณฑ์ การทำงานของระบบบำบัดน้ำเสีย และความปลอดภัยของสิ่งแวดล้อม

ทำไมหลายอุตสาหกรรมจึงต้องวัดค่า pH?
1. ควบคุมกระบวนการผลิต
ในหลายกระบวนการ ค่า pH มีผลโดยตรงต่อปฏิกิริยาเคมี การละลายของสาร และประสิทธิภาพของวัตถุดิบ หาก pH เบี่ยงเบนจากช่วงที่กำหนด อาจทำให้กระบวนการผลิตทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพหรือเกิดปัญหากับผลิตภัณฑ์

2. ควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์
อุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม เครื่องสำอาง และยา ต่างใช้ pH เป็นหนึ่งในตัวแปรสำหรับควบคุมคุณภาพ เพราะค่า pH สามารถส่งผลต่อ รสชาติ ความคงตัว อายุการเก็บรักษา ประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์ และความปลอดภัย

3. สำคัญต่อระบบบำบัดน้ำเสีย
ค่า pH มีบทบาทสำคัญในการทำงานของระบบบำบัดน้ำเสีย โดยเฉพาะกระบวนการทางชีวภาพ จุลินทรีย์ที่ใช้ในการบำบัดต้องอยู่ในสภาวะที่เหมาะสมจึงจะทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นอกจากนี้ ก่อนปล่อยน้ำทิ้งออกจากโรงงาน มักต้องมีการ ตรวจสอบและควบคุมค่า pH ให้อยู่ในเกณฑ์ที่กำหนด เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อแหล่งน้ำและสิ่งแวดล้อม

4. ป้องกันการกัดกร่อนและความเสียหายของอุปกรณ์
น้ำที่มีความเป็นกรดหรือด่างสูงเกินไปอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการกัดกร่อนของท่อ ถัง และอุปกรณ์ในระบบ ดังนั้นการติดตาม pH จึงช่วยให้สามารถควบคุมสภาวะของระบบและลดปัญหาด้านการบำรุงรักษา

5. สำคัญต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ
สำหรับอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ น้ำที่มี pH ไม่เหมาะสม (ต่ำหรือสูงเกินไป) อาจส่งผลต่อการดำรงชีวิตและสุขภาพของสัตว์น้ำ จุลินทรีย์ และ พืชในน้ำ หากระดับ pH ต่ำกว่า 4.5 พืชน้ำเจริญเติบโตได้ไม่ดีขณะเดียวกันหากค่า pH ต่ำหรือสูงเกินไปก็ไม่เหมาะสมต่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ อาจจะทำให้สัตว์เครียด ผลผลิต การเจริญเติบโต และ การสืบพันธุ์ของสัตว์น้ำต่ำลงหรือหยุดชะงักได้ 

         จะเห็นได้ว่าหากเราไม่มีการควบคุมค่า pH ให้อยู่ในระดับมาตรฐานที่ควรจะเป็นจะทำให้เกิดผลกระทบที่หลากหลายในแต่ละอุตสาหกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการปล่อยน้ำหลังบำบัดน้ำเสียแล้ว เพื่อไม่เป็นมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมและเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด ความเป็นกรด-ด่างสำหรับโรงงาน และ นิคมอุตสาหกรรม อยู่ในช่วง 5.5 ถึง 9.0

อ้างอิงจาก ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานควบคุมการระบายน้ำทิ้งจากโรงงาน พ.ศ. 2560 และประกาศของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม